Sau Cách mạng Tháng Tám năm 1945, thực dân Pháp dã tâm dùng vũ lực hòng đặt lại ách thống trị trên đất nước ta một lần nữa. Với ý chí "Thà hy sinh tất cả chứ nhất định không chịu mất nước, nhất định không chịu làm nô lệ", hưởng ứng Lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến của Chủ tịch Hồ Chí Minh ngày 19/12/1946, toàn thể Nhân dân Việt Nam một lòng một dạ đoàn kết xung quanh Đảng, Mặt trận Việt Minh, nhất tề đứng lên, quyết tâm bảo vệ đất nước với niềm tin mãnh liệt vào thắng lợi cuối cùng.
Trên cơ sở nắm chắc mọi âm mưu, hành động của địch, phân tích, đánh giá tình hình một cách chính xác, khoa học, đầu tháng 12/1953, Bộ Chính trị quyết định mở Chiến dịch Điện Biên Phủ, thông qua phương án tác chiến của Tổng Quân ủy và giao cho Đại tướng Võ Nguyên Giáp, Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng, Tổng Tư lệnh Quân đội trực tiếp làm Bí thư Đảng ủy kiêm Chỉ huy trưởng Mặt trận. Với ý nghĩa đặc biệt quan trọng của chiến dịch, Bộ Chính trị và Tổng Quân ủy đã quyết định tập trung đại bộ phận chủ lực tinh nhuệ gồm 4 đại đoàn bộ binh, 1 đại đoàn công pháo với tổng quân số trên 40.000 cán bộ, chiến sỹ.
Hưởng ứng khẩu hiệu "Tất cả cho tiền tuyến, tất cả để chiến thắng", cả nước đã dồn sức người, sức của cho mặt trận Điện Biên Phủ. Các đơn vị bộ đội chủ lực nhanh chóng tập kết, ngày đêm bạt rừng, xẻ núi mở đường, kéo pháo, xây dựng trận địa, sẵn sàng tiến công địch. Hậu phương lớn của đất nước từ Việt Bắc, Liên khu IV, vùng Tây Bắc, đồng bằng Bắc Bộ đến Thượng Lào đã huy động hơn 260.000 dân công, thanh niên xung phong bất chấp bom đạn, gian khổ, phục vụ chiến dịch.
Ngày 13/3/1954, quân ta nổ súng tiến công Điện Biên Phủ. Chiến dịch diễn ra trong 3 đợt tiến công liên tiếp. Trong suốt 56 ngày đêm chiến đấu anh dũng (từ 13/3 đến 7/5/1954), quân và dân ta đã vượt qua vô vàn gian khổ, hy sinh. Hàng vạn dân công hỏa tuyến ngày đêm vận chuyển lương thực, vũ khí, đạn dược qua núi cao, vực sâu. Những hình ảnh "khoét núi, ngủ hầm, mưa dầm cơm vắt" đã trở thành biểu tượng sinh động của tinh thần kiên cường, bất khuất, sẵn sàng hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc.
Chiều 7/5/1954, lá cờ “Quyết chiến - Quyết thắng” của Quân đội nhân dân Việt Nam tung bay trên nóc hầm tướng De Castries. Chiến dịch lịch sử Điện Biên Phủ đã toàn thắng. (Ảnh: Tư liệu TTXVN)
Đỉnh điểm của chiến dịch là ngày 7/5/1954, quân ta đồng loạt tổng công kích, đánh chiếm sở chỉ huy địch. Đúng 17 giờ 30 phút ngày 07/5/1954, Tướng Đờ Cát cùng toàn bộ Bộ Tham mưu của tập đoàn cứ điểm bị bắt sống. Lá cờ "Quyết chiến - Quyết thắng" tung bay trên nóc hầm chỉ huy đã đánh dấu sự sụp đổ hoàn toàn của tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ. Chiến dịch Điện Biên Phủ toàn thắng!
Thắng lợi của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược mà đỉnh cao là Chiến thắng Điện Biên Phủ là chiến thắng của lòng yêu nước nồng nàn, ý chí bất khuất, kiên cường của dân tộc Việt Nam được hun đúc qua hàng ngàn năm lịch sử. Đồng thời, đó còn là chiến thắng của đường lối kháng chiến, đường lối quân sự độc lập, đúng đắn, sáng tạo của Đảng ta, đứng đầu là Chủ tịch Hồ Chí Minh.
Chiến thắng Điện Biên Phủ đã tạo cơ sở căn bản và quyết định cho việc ký kết Hiệp định Giơ-ne-vơ về đình chỉ chiến sự ở Việt Nam; mở ra một giai đoạn cách mạng mới, đưa miền Bắc tiến lên xây dựng chủ nghĩa xã hội, trở thành hậu phương vững chắc cho sự nghiệp giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước. Đồng thời, chiến thắng này đã chấm dứt ách đô hộ của chủ nghĩa thực dân Pháp ở Đông Dương, góp phần mở đầu quá trình sụp đổ của chủ nghĩa thực dân cũ trên phạm vi toàn thế giới.
72 năm đã trôi qua, nhưng âm hưởng hào hùng của Chiến thắng Điện Biên Phủ vẫn còn vang vọng mãi trong lòng mỗi người dân Việt Nam. Đó là bài học quý báu về phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc, về nghệ thuật quân sự sáng tạo, về tinh thần dám nghĩ, dám làm và ý chí quyết tâm chiến thắng. Những giá trị to lớn ấy tiếp tục được kế thừa, phát huy trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc ngày nay.
Trong bối cảnh đất nước đang bước vào giai đoạn phát triển mới với nhiều thời cơ và thách thức đan xen, tinh thần Điện Biên Phủ càng trở nên sâu sắc và có ý nghĩa thiết thực. Đó là nguồn động lực to lớn để toàn Đảng, toàn dân và toàn quân ta tiếp tục nỗ lực phấn đấu, đổi mới sáng tạo, đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế sâu rộng. Những thành tựu quan trọng trên các lĩnh vực kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội đã và đang khẳng định đường lối đúng đắn của Đảng, sự đồng lòng của Nhân dân và vị thế ngày càng cao của Việt Nam trên trường quốc tế.
Đặc biệt, đối với thế hệ trẻ hôm nay, cần nhận thức sâu sắc hơn nữa về giá trị của hòa bình, độc lập mà các thế hệ cha ông đã đánh đổi bằng xương máu để giành được. Từ đó, mỗi người cần không ngừng học tập, rèn luyện, nâng cao trình độ, phát huy tinh thần trách nhiệm, góp phần xây dựng quê hương, đất nước ngày càng giàu đẹp, văn minh. Việc giữ gìn và phát huy truyền thống cách mạng không chỉ là trách nhiệm mà còn là niềm tự hào của mỗi người dân Việt Nam.
Tự hào về quá khứ vẻ vang, chúng ta càng thêm vững tin vào tương lai tươi sáng của dân tộc. Với truyền thống anh hùng, ý chí tự lực, tự cường và khát vọng vươn lên mạnh mẽ, dân tộc Việt Nam nhất định sẽ vượt qua mọi khó khăn, thách thức, xây dựng đất nước ngày càng giàu mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh.
Tinh thần Điện Biên Phủ sẽ mãi là ngọn lửa soi đường, tiếp thêm sức mạnh để mỗi cán bộ, đảng viên và Nhân dân tiếp tục đoàn kết, chung sức, đồng lòng, góp phần đưa đất nước phát triển nhanh và bền vững trong thời kỳ mới.
Phương Thanh