Lịch sử Ngày Quốc tế Lao động bắt nguồn từ phong trào đấu tranh của công nhân tại thành phố Chicago, Hoa Kỳ vào cuối thế kỷ XIX. Trong bối cảnh người lao động phải làm việc từ 12 đến 16 giờ mỗi ngày với điều kiện khắc nghiệt, tiền lương thấp, đời sống bấp bênh, phong trào đấu tranh đòi giảm giờ làm đã bùng nổ mạnh mẽ. Ngày 1/5/1886, hàng trăm nghìn công nhân đã đồng loạt đình công với khẩu hiệu "8 giờ làm việc, 8 giờ nghỉ ngơi, 8 giờ vui chơi". Dù cuộc đấu tranh gặp nhiều tổn thất, đặc biệt là sau sự kiện Haymarket, nhưng đã tạo nên làn sóng lan tỏa sâu rộng, khơi dậy tinh thần đấu tranh vì quyền lợi người lao động trên toàn thế giới.
Năm 1889, tại Đại hội Quốc tế thứ Hai tổ chức ở Paris, ngày 1/5 chính thức được chọn là Ngày Quốc tế Lao động - ngày đoàn kết của giai cấp công nhân và người lao động toàn cầu. Từ đó đến nay, ngày 1/5 đã trở thành biểu tượng của ý chí kiên cường, tinh thần đoàn kết và khát vọng vươn tới những giá trị tốt đẹp của nhân loại.
Tại Việt Nam, Ngày Quốc tế Lao động được đón nhận từ rất sớm và gắn liền với phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc, bảo vệ quyền lợi người lao động. Dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam, giai cấp công nhân và Nhân dân lao động đã không ngừng phát huy truyền thống đoàn kết, sáng tạo, góp phần quan trọng vào sự nghiệp cách mạng, giành độc lập dân tộc và thống nhất đất nước. Trong các giai đoạn lịch sử, đặc biệt là trong thời kỳ đổi mới và hội nhập quốc tế, người lao động Việt Nam ngày càng khẳng định vai trò nòng cốt trong phát triển kinh tế - xã hội, công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. Những đóng góp thầm lặng nhưng to lớn của đội ngũ công nhân, nông dân, trí thức, cán bộ, viên chức… đã và đang tạo nên nền tảng vững chắc cho sự phát triển bền vững của đất nước.
Ngày nay, Ngày Quốc tế Lao động 1/5 không chỉ là dịp nghỉ lễ mà còn là thời điểm để toàn xã hội quan tâm, chăm lo tốt hơn đến đời sống vật chất và tinh thần của người lao động. Các chính sách về tiền lương, bảo hiểm xã hội, an toàn vệ sinh lao động, đào tạo nghề… ngày càng được hoàn thiện, góp phần bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của người lao động.
Trong bối cảnh toàn cầu hóa và cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư, người lao động đứng trước nhiều cơ hội nhưng cũng không ít thách thức. Điều đó đòi hỏi mỗi người cần không ngừng học tập, nâng cao trình độ chuyên môn, kỹ năng nghề nghiệp, tác phong công nghiệp, kỷ luật lao động; chủ động thích ứng với sự thay đổi nhanh chóng của khoa học – công nghệ và thị trường lao động.
Kỷ niệm Ngày Quốc tế Lao động 1/5 là dịp để chúng ta tiếp tục phát huy truyền thống tốt đẹp của giai cấp công nhân và người lao động; tăng cường đoàn kết, thi đua lao động sản xuất, sáng tạo, góp phần thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội, xây dựng quê hương, đất nước ngày càng giàu đẹp, văn minh. Phát huy tinh thần đó, mỗi cán bộ, công chức, viên chức, người lao động và toàn thể Nhân dân hãy tiếp tục nỗ lực, trách nhiệm, chung sức đồng lòng, góp phần xây dựng xã hội ngày càng công bằng, dân chủ, văn minh./.
Phương Thanh